Foto: Arve Kjersheim©Riikkaantikvára

Gávdnojit ollu iešguđet doarjjaortnegat main suohkanat ja suohkaniidgaskasaš orgánat, báikkálaš ja guovllulaš organisašuvnnat ja searvvit, ovttaskas olbmot, priváhta ásahusat ja dutkanásahusat sáhttet ohcat.

Eaiggádat sáhttet fylkkagielddas dahje Sámedikkis ohcat doarjaga
Ohcamat priváhta olbmuin ja suohkaniin mat eaiggáduššet kulturmuittuid (maiddái teknihkalaš ja industriála), stuorát máŧasdoallan- dahje divodanbargguide galget sáddejuvvot
fylkkagieldda dahje Sámedikki kulturmuitohálddahussii árvvoštallamii ja vuoruheapmái. Doarjagiid juohkimis galget ráfáidahtton visttit vuoruhuvvot. Fylkkagielddain ja Sámedikkis leat iešguđet ohcanáiggit, dábálaččat okte jagis, ja dat almmuhuvvojit mediain. Ruđat bohtet njuolga Stáhtabušeahtas dahje Birasgáhttendepartemeanttas. Muhtun suohkaniin ja fylkkagielddain leat vel lassin iežaset doarjjaruđat.

Gaskaáiggi visttiid eaiggádat (boarráseappot go jagis 1537) sáhttet Riikkaantikváras ohcat doarjaga.

Eanandoalloopmodagat
Suohkanat hálddašit erenoamáš birasdoaimmaid eanandoalu várás (SMIL). Ortnet lea jurddašuvvon buohkaide geat eaiggáduššet eanandoalloopmodaga ja galgá leat mielde oččodeame eanebuid áimmahuššat birasárvvuid duovdagiin. SMIL doarju ovttaskasdoaimmaid plánema ja čađaheami, kulturmuittuid ja kulturbirrasiid áimmahuššama ja máŧasdoallama várás. SMIL lea earret eará STILK joatkka, mii maŋŋemus 15 jagi lea leamaš erenoamáš lasáhussan kulturmuitohálddašeami iežas doarjjaortnegiidda. Fylkkamánni hálddašii STILK, muhto SMIL lea sirdojuvvon suohkaniidda – mat dál besset vuoruhit iežaset doaibmastrategiijaid vuođul.

Fatnasat
Riikkaantikvára Kulturmuitoossodat gieđahallá ohcamiid fanassuodjaleapmái, ohcamiid rusttegiidda mat leat namuhuvvon suodjalanplánain/ráfáidahttinprográmmain ja ohcamiid giehtaduodjegelbbolašvuođa ovddideapmái ja árbevirolaš duddjonteknihkaid ja materiálageavaheami máhtu áimmahuššamii.

Riikkaantikvára gieđahallá ohcamiid ovttasráđiid Norgga kulturráđiin, Norgga museumlihtuin, LO:in ja NHO:in, main maiddái juohkehaččas sáhttá njuolga ohcat.

Eará doarjjaortnegat
Berre gulaskuddat Luondduhálddašandirektoráhtas (mii hálddaša doarjjaruđaid doaimmaide mat gáhttejit biologalaš šláddjivuođa erenoamáš deaŧalaš areálain) ja Eanandoallodepartemeanttas (go ohcan gullá eanandollui) eará doarjjaortnegiid birra kulturduovdagiid áimmahuššamii. Fylkkamánnit sáhttet maiddái addit dieđuid vejolaš doarjjaortnegiid birra.

Johtočállosat
Birasgáhttendepartemeantta johtočálus "T-1/2004: Tilskots- og låneordningar" (T-1/2004 Doarjja- ja loatnaortnegat) sisttisdoallá luondduhálddašeami, kulturmuitosuodjaleami, nuoskkideami ja gávpoovddideami surggiid.

Ohcanskovvi
Ohcanskovi oažžu iešguđet fylkkagielddain ja suohkaniin. Ohcamat Riikkaantikvárii ja Sámediggái čállojuvvojit reiven.

Suohkaniid ortnegat
Maiddái ollu suohkamat addet doarjaga kulturmuitosuodjaleapmái, dábálaččat lea ohcanáigi okte jagis. Áigemeriid lávejit báikkálaš aviissain dieđihit.

Sámi kulturmuittut
Ohcamiid mat gusket sámi kulturmuittuide galgá sáddet Sámediggái – vuoigatvuođaid, ealáhusaid ja birrasa ossodahkii, Poastaboksa 103, 9820 Vuonnabahta