Pressemelding

Tilskot til fartøy i 2018

Riksantikvaren fordeler 61,8 millionar kroner til fartøyvern i 2018. Tilskota går til antikvarisk istandsetjing av freda og verna fartøy over heile landet.

Publisert: 4. desember 2019 | Endret: 15. desember 2019

Grytoey Bygderuta «Grytøy» vart i 1954 levert il Grytøy-Harstad Fergeselskap. Foto: Erik G. Småland, Riksantikvaren

Det er i dag omlag 250 fartøy på Riksantikvaren si verneliste, og 14 av desse er freda. Kvart år fordeler Riksantikvaren tilskot til fartøyvern frå eigen post på statsbudsjettet (kapittel 1429, post 74).

Fleire tusen frivillige legg kvart år ned meir enn 150 000 dugnadstimar på istandsetjing, drift og vedlikehald på dei verna og freda fartøy våre.

– Fartøyvernet er heilt avhengig av den fantastiske jobben som dei frivillige gjer. Dei er òg med på å halde i hevd tradisjonell maritim kunnskap som i dag er borte frå utdanning og arbeidsliv, seier riksantikvar Jørn Holme.

Sjå fylkesvis liste over tilskot nederst i artikkelen.

Ferdigstilling for fleire fartøy

Fleire av fartøya nærmar seg no ferdigstilling og drift, som fiskefartøyet M/S «Hermes» frå 1937, det freda skipet M/S «Granvin» frå 1931, som var første bilførande skip på riksvegen mellom Oslo og Bergen gjennom indre Hardanger, jernbaneferja M/F «Storegut» frå 1956 på Tinnsjøen, lystseglaren «Jærbuen II», bygd av Collin Archer i 1898, og lokalbåten «Hvaler» frå 1892.To av dei best bevarte dampskipa våre, oppmålingsskipet «Hansteen» frå 1866 og ruteskipet «Børøysund» frå 1908, hadde skade på dampkjelen og var ute av drift i 2017.

Nordstjernen Hurtigruta M/S «Nordstjernen» vart bygd i 1956 for Det Bergenske Dampskipsselskap. Då «Nordstjernen» vart teken ut av ordinær trafikk i 2012, hadde skipet segla i nær halve tida av Hurtigruta si historie. Foto: Erik G. Småland, Riksantikvaren

Reparasjon av klinkbygde skrog og dampkjelar er ikkje lenger vanleg verkstadarbeid, og kunnskapen om dette måtte difor gjenvinnast hjå Bredalsholmen Dokk og Fartøyvernsenter i Kristiansand. Med tilskota for 2018 voner Riksantikvaren at begge fartøya vil vere operative til sommaren.

Signe Fiskebåten «Signe I» bygd i 1908, her fortøydd på utsida av M/K «Fuglø» bygd i 1877, til kai ved Nordnorsk Fartøyvernsenter i Gratangen i Troms. Foto: Erik G. Småland, Riksantikvaren

Mellom større satsingar som skal vidareførast i 2018 er restaureringa av dei to freda skipa M/S «Rogaland» frå 1929, einaste bevarte passasjerskip frå Kystruta Oslo-Bergen, og M/S «Vestgar», ein sjøbuss frå 1957 som representerer siste generasjon lokalskip før dei moderne snøggbåtane overtok passasjertrafikken til sjøs. Også den omfattande restaureringa av «Fremad II» frå 1888 som er eit av dei aller eldste fiskefartøya i Noreg, fraktebåten M/S «Ekar» frå 1915 og lokalbåten «Jøsenfjord» frå 1886 held fram i 2018.

I tillegg kan mange fartøy som må settast i dokk for kontroll og mindre utbetringar, få behalde sertifikata sine. Til dømes hurtigruta M/S «Nordstjernen» frå 1956, skonnerten «Anna Rogde» frå 1868, og bilferja «Gamle Kragerø» frå 1961. Riksantikvaren har også lagt vekt på å støtte det frivillige arbeidet og gjennomføre mellombels sikringstiltak på fartøy av særleg historisk interesse.

Dessutan får seks fylkeskommunar og ein kommune om lag 4 mill. i tilskot over SAVOS-ordninga. Dette løyser ut tilsvarande sum hjå mottakarane, slik at fylka/kommuna kan fordele til saman 8 mill. kroner til verna fartøy lokalt ved hjelp denne ordninga.

Kven kan få tilskot?

For å kunne søkje Riksantikvaren om tilskot til fartøyvern, må fartøyet ha status som «verna skip». For at eit verna fartøy skal kunne få tilskot, er det særskild to tilhøve som er viktige.

Det eine er fartøyet sin kulturhistoriske relevans for norsk maritim verksemd.

Det andre er fartøyet sin fysiske tilstand og graden av autentisitet.

Riksantikvaren vurderer også realismen i prosjekta og det lokale engasjementet. Det vert også lagt vekt på at det over tid skal være ei rimeleg geografisk fordeling av midlane. I 2018 satsar Riksantikvaren på framdrift og ferdigstilling på prosjekt som er igangsette, slik at verkstadfasilitetar og tilskotsmidlar vert frigjevne for komande prosjekt.

Fremad Den omfattande restaureringa av «Fremad II» frå 1888, eit av landets aller eldste fiskefartøy, held fram i 2018. Foto: Erik G. Småland, Riksantikvaren

For 2018 har det kome inn søknader frå 146 fartøy på til saman ca. 252 millionar kroner. Riksantikvaren sitt budsjett på kr. 61 883 000,- det dekkjer berre 25 % av den totale søknadsmassen.

Fylkesvis oversyn over tilskota til fartøyvern 2018

Namn på fartyTypeMaterialByggjeårTilskotTilskot per fylke
Troms
AnnaFiskefartøyTre192391 000
Anna RogdeFraktefartøyTre186825 000
GrytøyBygderuteTre19547 305 709
Signe IFiskefartøyTre19087 583
Sum Troms    7 429 292
Nordland
Anne BroFraktefartøyTre19113 000 000
Glimt IIFiskefartøyTre1933879 215
NordstjernenFiskefartøyTre1937450 000
Gamle SaltenKystruteStål1953500 000
SkogøyLangruteskipStål1953850 000
Sum Nordland5 679 215
Trøndelag
HansteenOppmålingsskipJern18661 752 040
HermesFiskefartøyTre1937528 130
StoksundferjaBilferjeTre19631 251 732
Sum Trøndelag3 531 902
Møre og Romsdal
BilfergenBilferjeTre1921105 000
TafjordBygderuteTre1927450 000
Sum Møre og Romsdal555 000
Sogn og Fjordane
StangfjordSkyssbåtTre1933442 530
Sum Sogn og Fjordane442 530
Hordaland
AxelFraktefartøyJern187815 000
EitrheimBygderuteTre19377 500
FolgefonnBilferjeStål19383 167 197
GranvinBilførande lokalskipStål19312 920 389
NordstjernenHurtigruteStål1956700 000
OsterLokalruteskipStål1908200 000
SkånevikBilferjeStål1967427 350
VestgarLokalruteskipStål19572 542 487
TysnesBilførande lokalskipStål1930500 000
VikingenFiskefartøyTre191576 110
Sum Hordaland10 556 033
  
Rogaland
AndholmenFiskefartøyTre1938116 876
EkarFraktefartøyStål19151 432 000
Fremad IIFiskefartøyTre18884 339 733
JøsenfjordLokalruteskipJern/stål18864 176 000
RiskafjordLokalruteskipJern1864550 000
RogalandKystruten Oslo-BergenStål1929236 300
Sum Rogaland10 850 909
Vest-Agder
JanSlepebåtJern1877150 000
Sum Vest-Agder150 000
Telemark
Gamle KragerøBilferjeStål196187 450
StoregutJernbaneferjeStål19561 902 027
FDV Tinnsjøfergene2 073 082 
Sum Telemark4 062 559
Vestfold
Frithjof IILosskøyteTre1896822 920
Jærbuen IILystfartøyTre18981 000 000
KystenLangruteskipStål1909375 000
Sum Vestfold2 197 920
Oppland
BrandbuFraktefartøy, seilbåtStål19072 960 000
SkibladnerRuteskipJern18561 366 070
Sum Oppland4 326 070
Akershus
MjøsfærgenBilferjeStål1923765 031
Sum Akershus765 031
Oslo
BørøysundLokalruteskipStål19081 900 000
HamenLasteskipStål1949770 000
Sjøbad IIHamneferjeTre1923528 800
StyrbjörnSlepebåtStål191045 000
Sum Oslo3 243 800
Østfold
HvalerlokalruteskipStål1892436 325
JelsefraktefartøyTre1760750 000
TuristenPassasjerskipStål1887200 000
Sum Østfold1 386 325

SAVOS-tilskot til fylkeskommunar og kommunar i 2018

SAVOS-ordninga er ein avtale der Riksantikvaren bidreg med same sum som fylka eller kommunen sjølv løyver til fartøyvern. SAVOS-fylka/kommunen kan difor lokalt fordele det doble av sine eigne løyvingar. Tilskota som vert fordelte lokalt er følgjeleg dobbelt så store som den summen som står oppført for kvart fylke/kommune i dette oversynet.

Fylke/kommuneTilskot
Trøndelag Fylkeskommune648 000
Møre og Romsdal fylkeskommune500 000
Bremanger kommune60 000
Hordaland fylkeskommune, restaurering av verna fartøy840 000
Hordaland fylkeskommune, forvalting og drift av verna fartøy500 000
Rogaland fylkeskommune950 000
Oppland fylkeskommune267 786
Vest-Agder fylkeskommune300 000
SAVOS til saman4 065 786

Organisasjonar

Norsk Forening for Fartøyvern (NFF) får tilskot til drift og ulike prosjekt over post 74.

Namn og føremålTilskot
Norsk Forening for Fartøyvern, grunntilskot1 900 000
Norsk Forening for Fartøyvern, Landskonferanse52 500
Norsk Forening for Fartøyvern, seminaret Fartøyvernets ABC52 500
NFF til saman2 005 000

Førehandstilsegn

Riksantikvaren kan gje ein avgrensa sum i førehandstilsegn frå statsbudsjettet for 2019. Slike tilsegn vert gjevne for å sikre framhald i arbeidet ved nokre større prosjekt som går over fleire år.

NamnTypeByggjeårTilsegnFylke
Anne BroFraktefartøy19114 000 000Nordland
FolgefonnBilferje19382 500 000Hordaland
Gamle OksøyFyrtender1962771 000Vest-Agder
HvalerLokalruteskip1892850 425Østfold
PolarstarSelfangar19482 000 000Møre og Romsdal
StavenesLokalruteskip19042 371 200Sogn og Fjordane

09.02.2018 16:13 endret 20.02.2018 11:21

Kontaktperson

Pressetelefon: 404 65 153