Utvalgte kulturminner

Stormfulle dalstrok – baroniet i Rosendal

Midt i fruktlandskapet i Hardanger ligg noko så sjeldan som eit norsk baroni. Her er historia om eigarane og intrigene som høyrer til denne fantastiske staden.

Publisert: 11. september 2020 | Endret: 7. oktober 2020

Baroniet i Rosendal I Kvinnherad kommune ligg Noreg sitt einaste baroni. Foto: Lene Buskoven, Riksantikvaren

Noreg har ingen adel, likevel har vi eit baroni. Rosendal er eit gods og tidlegare baroni i Kvinnherad kommune, i Vestland fylke. Slottsanlegget blei freda i 1923, og er no eit museum. Her kan du oppleve gamle hus, kulturelle aktivitetar og eit vakkert kulturlandskap.

Saman med fagdirektør Ulf Holmene snakkar vi oss gjennom historia kring Baroniet. Høyr podkastepisodane om baroniet i Rosendal her:

Historia om Baroniet er både dramatisk og spanande. Den inneheld alt du kan forvente frå eit vaskeekte adelsdrama. Ekstravagante baronar og baronesser, pengeproblemer, kunst og kultur, utruskap og kjærleik.

Baroniet i Rosendal Vakre ornament over porten til Baroniet. Foto: Lene Buskoven, Riksantikvaren

“Borgen” ved fjorden

Godset Rosendal, med slottet som sto ferdig i 1665, vart opphøgd til baroni i 1678 av kong Christian V av Danmark-Norge. Baroniet har karakter av en «Ferme ornée». Det vil seie at det er ein landleg eigedom delvis anlagt etter estetiske prinsip og delvis for landbruksføremål.

Hovudbygninga vert omtalt som “Borgen” og blei oppført i 1662-1665. Det er eit arkitekturhistorisk og kulturhistorisk viktig og unikt anlegg i norsk historie. Slottet er bygd av kalka gråsteinsmur i to etasjar.

Ulike stilepokar

Slottet er ei vandring gjennom ulike stilepokar, og det har blitt utforma av ulike eigarar gjennom 250 år. I dag er det framleis bevart som den heimen det var i 1927. Dei staslegaste romma på slottet er på ulikt vis døme på det beste som kunne framskaffast av kunst- og kulturgjenstandar frå Danmark, Noreg, og Frankrike som var stilidealet på 1600-talet.

Baroniet i Rosendal Trollsk stemning blant trea i hagen. Foto: Mette Eggen, Riksantikvaren

Slottet er ei vandring gjennom ulike stilepokar, og har blitt utforma av ulike eigarar gjennom 250 år.

Baroniet i Rosendal: Interiøret på slottet.
Foto: Birger Lindstad og Joppe Christensen, Riksantikvaren
Baroniet i Rosendal: Interiøret på slottet.
Foto: Birger Lindstad og Joppe Christensen, Riksantikvaren
Baroniet i Rosendal: Interiøret på slottet.
Foto: Birger Lindstad og Joppe Christensen, Riksantikvaren
Baroniet i Rosendal: Interiøret på slottet.
Foto: Birger Lindstad og Joppe Christensen, Riksantikvaren

Baroniet i dag

Frå 1745 var Baroniet Rosendal eigd av slekta Rosenkrone. I 1927 fekk Universitetet i Oslo godset i gåve. Den Weis Rosenkroneske Stiftelse DWRS, tilknytta Universitetet i Oslo, har i dag eigaransvar for slottet, park, hage, husmannsplassen Treo, Fruehuset og Avlsgården med det omkringliggjande kulturlandskapet.

Baroniet i Rosendal På eigedomen finnst det også mindre hus. Foto: Lene Buskoven, Riksantikvaren

Vitjar du Baroniet i dag kan du framleis kjenne historia i veggane. Du kan vandre i Renessansehagen og Landskapsparken, oppleve kulturarrangment og overnatte i herskapelege omgjevnader.

Les meir om Baroniet i Rosendal her.

Kjelder:
snl.no
kulturminnesøk.no