Nyheter

artikkeltest

Høringsforslaget inneholder omfang av og formål med fredningen av utvalgte oppmålingsobjekter fra landsverneplanen til Statens kartverk for kart og oppmåling. Høringsforslaget er basert på resultatet av arbeidet med state…

Publisert: 20. november 2019

Akershus

Fortidsminneforenigen fyller 175 år. Eit jubileum som i år markerast over heile landet av frivillige støttespelarar og tilsette. Foreininga si historie løftast fram og Riksantikvaren er også med på feiringa når kulturminnevernets vaktbikkje skal heidrast. Foreininga vart stifta i 1844, blant anna med det spesifikke føremålet å bevare stavkyrkjene våre, som på den tida (tru det eller ei) var truga av riving. Riksantikvaren sin bursdagspresang er difor ei kyrkje.

Kvifor ei kyrkje?

Foreinga får altså Hove kyrkje i gåve av Riksantikvaren. Det er truleg den eldste steinkyrkja i Sogn og Fjordane, og ein av dei eldste steinkyrkjene i landet. Ho vart reist rundt 1170, truleg av ein velståande mann i området. Det passar kanskje ekstra godt at gåva frå Riksantikvaren nettopp er ei kyrkje, sidan kyrkjebygg i si tid var grunnlaget for at foreininga vart stifta.

Styreleiar Margrethe C. Stang i Fortidsminneforeningen og riksantikvar Hanna Geiran med gavebrevet som syner at Hove kyrkje no har skifta eigar. Foto: Karen Thommesen Riksantikvaren
Hove Kyrkje Gavebrev Styreleiar Margrethe C. Stang i Fortidsminneforeningen og riksantikvar Hanna Geiran med gavebrevet som syner at Hove kyrkje no har skifta eigar. Foto: Karen Thommesen Riksantikvaren

Fakta om Hove Kyrkje

  • Datert til ca. 1150
  • Steinkirke
  • Kraftig restaurert på 1800-tallet

lenke til test

Pressemelding

    Stavkyrkjene, som no reknast som vårt bidrag til verdas arkitekturarv, står framleis takka vere dei. Gåva representerer på mange måtar Fortidsminneforeningen si rolle som forkjempar for vern og formidlar av kulturarv. Dette er også kanskje slik dei fleste kjenner dei i dag.

    Vedlikehald frå dag ein

    Det mange kanskje ikkje veit er at foreininga også engasjerer seg sterkt for den immaterielle kulturarven, og kanskje spesielt for tradisjonshandverket.

    Rikt dekorerte takdetaljar. Foto: Harald Ibenholt Riksantikvaren
    Hove Utvalgte3 Rikt dekorerte takdetaljar. Foto: Harald Ibenholt Riksantikvaren

    I foreininga si første føremålsparagraf kan ein lese at foreininga skal «…opspore, undersøge og vedligeholde norske Fortidsmindesmærker…». Vedlikehald har altså vore viktig frå starten og har kanskje vorte endå viktigare dei seinare åra med moderne byggemetoder, klimautfordringar og modernisering av samfunnet.

    Og kven er det som arbeider med vedlikehaldet? Det er handverkaren. Foreininga løftar sjølv fram dyktige handverkarar som har si næring i bygningsvernet. Handverksarbeidene som er gjort på Hove steinkyrkje forteller historia om ulikt syn på vern og vedlikehald gjennom tidene. Både dei originale arbeidene frå middelalderen, restaureringa av Peter Andreas Blix og arbeidene som er gjort i nyare tid for å konservere og bevare kyrkja.

    Arbeidsteikningar av dekordetaljar. Foto: Harald Ibenholt Riksantikvaren
    Hove Utvalgte4 Arbeidsteikningar av dekordetaljar. Foto: Harald Ibenholt Riksantikvaren

    Handverkarane på Hove kyrkje

    I Hove kyrkje er det gjort alt frå gjenstandskonservering til restaurering av målararbeider. Peter Andreas Blix kjøpte kyrkja i 1880 og fekk henne restaurert nokre år etter. Han freista å tilbakeføre henne i sitt bilete, og i den forbindelse fekk han produsert fleire nye gjenstandar. Slik ville ein kanskje ikkje gått fram i dag. Kulturhistoria i kyrkja har difor fleire lag, og det er viktig at ein i framtida kan lese historia om kyrkja i sjølve bygningsmassen. Difor er både Blix sine endringar og spora etter mellomalderen verd å ta vare på.

    ” I am text block. Click edit button to change this text. Lorem ipsum dolor sit amet, consectetur adipiscing elit.

    Det har vore fleire gode krefter i sving på bygget dei seinaste åra. Både frivillige og handverkarar har delteke i restaurering og vedlikehaldsoppgåver. Fortidsminneforeininga forvaltar bygget og saman med eit slags kulturarvens a-lag beståande av frivillige og profesjonelle handverkarar. Slike finnast det mange av mange av kring om i landet.

    Gjenstandane er satt i stand og konservert av Bevaringstenestene frå Museumssenteret i Hordaland. Det er også gjort arbeider med veggdekoren i kyrkja og det har blitt produsert sjablonger av den eksisterande dekoren. Målararbeida er gjort av Kjell Arne Aarseth og Bent Erik Myrvoll.

    Kyrkja vart overrekt til Fortidsminneforeningen den 15. september.

    Fakta om Hove Kyrkje

    EnkeltminneartKirke
    Opprinnelig funksjonReligion
    DateringMiddelalder
    Eksakt dateringca. 1150
    Rikt dekorerte takdetaljar. Foto: Harald Ibenholt Riksantikvaren
    Hove Utvalgte3: Rikt dekorerte takdetaljar. Foto: Harald Ibenholt Riksantikvaren
    Hove kyrkje vart overrekt Fortidsminneforeningen i september. Foto: Karen Thommesen Riksantikvaren
    Hove Utvalgte1: Hove kyrkje vart overrekt Fortidsminneforeningen i september. Foto: Karen Thommesen Riksantikvaren
    Styreleiar Margrethe C. Stang i Fortidsminneforeningen og riksantikvar Hanna Geiran med gavebrevet som syner at Hove kyrkje no har skifta eigar. Foto: Karen Thommesen Riksantikvaren
    Hove Kyrkje Gavebrev: Styreleiar Margrethe C. Stang i Fortidsminneforeningen og riksantikvar Hanna Geiran med gavebrevet som syner at Hove kyrkje no har skifta eigar. Foto: Karen Thommesen Riksantikvaren
    Hove kyrkje. Teikning frå 1870-1890 Peter Andreas Blix.
    Hove Kyrkje 3 Teikning: Hove kyrkje. Teikning frå 1870-1890 Peter Andreas Blix.
    Hove kyrkje Vik i Sogn. Foto: Geirr Olav Gram Riksantikvaren
    Hove Kyrkje 1: Hove kyrkje Vik i Sogn. Foto: Geirr Olav Gram Riksantikvaren
    Hove kyrkje er frå 1100-talet. Foto: Harald Ibenholt Riksantikvaren
    Hove Kyrkje 2: Hove kyrkje er frå 1100-talet. Foto: Harald Ibenholt Riksantikvaren